Park zamkowy w Szylerzowicach jest miejscem o znaczeniu europejskim w systemie Natura 2000 ze względu na występowanie pachnicy dębowej. Ponieważ jest to gatunek krytycznie zagrożony, przyległe aleje lipowe zostały uznane za obszar specjalnej ochrony.
Dorosły owad to rzucający się w oczy brązowy chrząszcz, na tarczce z podłużnymi zagłębieniami, który osiąga wielkość 24 – 30 mm. Pojawia się od czerwca, a z dużą częstością w lipcu i sierpniu. Chrząszcze są jednak bardzo mało aktywne i niechętne do latania, co sprawia, że trudno nawet zauważyć ich obecność.
Składają jaja w wydrążeniach starych drzew liściastych. Przez kilka lat rozwijają się miękkie, białawe larwy zwinięte w kształt litery C, które osiągają wielkość do 10 cm i żyją prawie wyłącznie w pniu. Można je znaleźć skupione w grupach, na różnych etapach rozwoju, w stosunkowo dużej ilości.
Pachnica dębowa żywi się dość wilgotnym martwym drewnem, głównie jest to tak zwany czerwony mursz.
W Republice Czeskiej pachnica dębowa zaliczana jest do gatunków bardzo zagrożonych i znajduje się na krajowej czerwonej liście bezkręgowców jako krytycznie zagrożona. Gatunek ten jest narażony na wyginięcie ze względu na dominującą metodę zagospodarowania lasu – wycinkę starych drzew, usuwanie drewna leżącego oraz stosowanie insektycydów. W parku Szylerzowice odnotowano 79 drzew potencjalnie nadających się do rozwoju pachnicy, natomiast na 10 drzewach obecność chrząszcza została potwierdzona. W ramach zapewnienia ochrony gatunku ograniczana jest wycinka starych drzew liściastych z wykształconymi wgłębieniami, w tym pni tych drzew. Jeśli drzewo pęknie lub obumrze samoistnie, konieczne jest pozostawienie pnia na miejscu, ponieważ martwe drzewo stwarza dogodne warunki do rozwoju pachnicy jeszcze przez kilka lat. Parkiem należy zarządzać w sposób, który nie zagraża pachnicy. Najbliższymi krewnymi pachnicy są kwietnica okazała (Cetonini) i rohatyńcowate (Dynastini).
Do programu został włączony, na lata 2014-2020, projekt „Szylerzowice i Krzyżanowice – miejsce odpoczynku i aktywności“ (nr rej. CZ.11.2.45/0.0/0.0/15_003/0000279).
Partner wiodący:
Związek Wychowania Fizycznego Ostrawa, Republika Czeska
Partner:
Gmina Krzyżanowice, Polska
